Mười hai cung trên lá số tử vi: thứ tự, ý nghĩa từng cung, tam phương tứ chính và cung Thân
Trả lời ngắn: lá số tử vi có mười hai cung, bắt đầu từ cung Mệnh rồi đi ngược chiều kim đồng hồ: Huynh Đệ, Phu Thê, Tử Tức, Tài Bạch, Tật Ách, Thiên Di, Nô Bộc, Quan Lộc, Điền Trạch, Phúc Đức, Phụ Mẫu. Mỗi cung ứng một mảng đời sống. Khi đọc một cung, người ta xem cả "tam phương tứ chính": cung đó, hai cung tam hợp và cung đối diện.
Bài này giải thích bố cục lá số, ý nghĩa từng cung theo sách thông dụng, và những chỗ người mới hay đọc nhầm.
Bố cục: mười hai địa chi quanh một khung vuông
Lá số thường vẽ thành một khung vuông chia mười hai ô quanh viền, ô giữa ghi thông tin người xem. Mười hai ô cố định theo địa chi: góc dưới bên trái là Dần, góc trên bên trái là Tỵ, góc trên bên phải là Thân, góc dưới bên phải là Hợi. Tý nằm ở hàng dưới, Ngọ ở hàng trên, đối nhau.
Ô địa chi là cố định, còn tên cung (Mệnh, Phu Thê...) thì thay đổi theo người: cung Mệnh của người này có thể ở Dần, của người kia ở Ngọ. Phân biệt "ô" và "cung" là bước đầu tiên để không đọc nhầm.
Mười hai cung và ý nghĩa
| Cung | Ý nghĩa theo sách thông dụng |
|---|---|
| Mệnh | Bản thân, tính cách, khuynh hướng chung |
| Huynh Đệ | Anh chị em, người ngang hàng thân thiết |
| Phu Thê | Hôn nhân, người bạn đời |
| Tử Tức | Con cái, người dưới mình trong nhà |
| Tài Bạch | Cách kiếm và giữ tiền |
| Tật Ách | Bệnh tật, tai nạn theo quan niệm cổ |
| Thiên Di | Ra ngoài, đi xa, cách người ngoài nhìn mình |
| Nô Bộc | Bạn bè, đồng nghiệp, người giúp việc; sách mới gọi Giao Hữu |
| Quan Lộc | Công việc, sự nghiệp |
| Điền Trạch | Nhà cửa, đất đai, môi trường sống |
| Phúc Đức | Phúc phần, đời sống tinh thần, dòng họ |
| Phụ Mẫu | Cha mẹ, người trên, giấy tờ theo một số phái |
Cách phân chia này phản ánh xã hội nông nghiệp gia trưởng: có cung cho "nô bộc" nhưng không có cung riêng cho học vấn. Các sách hiện đại đổi tên Nô Bộc thành Giao Hữu, và mở rộng Quan Lộc thành công việc nói chung. Đọc tử vi như di sản, nên để ý những dấu vết xã hội ấy.
Thứ tự đi ngược: một mẹo để nhớ
Từ cung Mệnh, đếm ngược chiều kim đồng hồ là Huynh Đệ, Phu Thê, Tử Tức. Có thể nhớ theo một vòng đời: bản thân, anh em, vợ chồng, con cái, rồi tới tiền bạc nuôi con, sức khoẻ, ra ngoài, bạn bè, sự nghiệp, nhà cửa, phúc đức, và cuối cùng quay về cha mẹ, cung nằm sát Mệnh ở phía bên kia. Cha mẹ và anh em kẹp hai bên bản thân.
Tam phương tứ chính
Không cung nào được đọc một mình. Bốn cung tạo thành một nhóm:
- Bản cung: cung đang xét.
- Hai cung tam hợp: cách bản cung bốn ô về hai phía, tạo thành tam giác đều trên lá số, ví dụ Dần, Ngọ, Tuất.
- Cung xung chiếu: ô đối diện, cách sáu ô.
Với cung Mệnh, tam phương tứ chính là Mệnh, Tài Bạch, Quan Lộc và Thiên Di. Đây là bộ bốn quan trọng nhất của lá số: con người, tiền bạc, sự nghiệp và cách ra ngoài xã hội. Thứ tự cung được sắp xếp sao cho bộ này luôn rơi đúng vào tam hợp và xung chiếu, không phải ngẫu nhiên.
Cung Thân: con người hậu vận
Ngoài mười hai cung còn có cung Thân, không chiếm ô riêng mà nằm chung với một trong sáu cung: Mệnh, Phu Thê, Tài Bạch, Thiên Di, Quan Lộc hoặc Phúc Đức. Cung Thân được nhiều sách coi là phần đời sau, khoảng từ tuổi trung niên, hoặc là khía cạnh "hành động" của con người, bổ sung cho khía cạnh "bẩm sinh" của Mệnh.
Cung Mệnh và cung Thân cùng tính từ tháng sinh và giờ sinh: từ cung Dần là tháng Giêng đếm thuận tới tháng sinh, rồi từ đó đếm ngược theo giờ ra Mệnh, đếm xuôi theo giờ ra Thân. Hệ quả kiểm được: người sinh giờ Tý hoặc giờ Ngọ luôn có Mệnh và Thân cùng một cung.
Những lỗi đọc cung hay gặp
- Đọc tên cung theo nghĩa đen: cung Tật Ách có sao xấu không có nghĩa sẽ mắc bệnh cụ thể nào. Lo lắng về sức khoẻ cần đi khám bác sĩ.
- Bỏ quên xung chiếu: một cung trống chính tinh vẫn được đọc qua sao ở cung đối diện.
- Coi cung Phu Thê là định mệnh hôn nhân: sách cổ viết cho xã hội có cưới gả do gia đình sắp đặt; áp nguyên văn vào quan hệ hôm nay dễ gây hiểu lầm và tổn thương.
- Nhầm ô địa chi với tên cung: khi so hai lá số, cần so cùng tên cung chứ không so cùng ô.
Mười hai cung như một bản đồ để tự hỏi
Bỏ đi phần đoán định, bảng mười hai cung vẫn là một danh mục khá đầy đủ các mảng đời sống. Có người dùng nó như bảng tự kiểm định kỳ: mỗi mảng mình đang thế nào, có mảng nào bị bỏ quên. Đây là cách dùng tử vi không phụ thuộc vào việc tin hay không tin.
Ai muốn có một bản lá số giấy khổ lớn để học bố cục, hoặc sách hướng dẫn an sao, có thể xem ở mục sách lý học của Vật Phẩm Phong Thủy; tự tay vẽ khung và điền mười hai cung một lần sẽ nhớ nhanh hơn đọc bảng in sẵn.