Xem tướng tay phương Đông: ba đường chỉ chính, gò bàn tay, và những dấu hiệu ở bàn tay nên hỏi bác sĩ
Trả lời ngắn: tướng tay phương Đông xem hình dáng bàn tay, ngón tay, các gò thịt và đường chỉ. Ba đường chính gọi là thiên văn (đường gần gốc ngón, ứng tình cảm), nhân văn (đường giữa, ứng trí tuệ) và địa văn (đường vòng quanh gò ngón cái, ứng sinh lực). Lòng bàn tay chia tám gò mang tên bát quái quanh minh đường ở giữa. Đường chỉ tay không định trước tuổi thọ hay số phận; nhưng một vài thay đổi ở bàn tay như ngón tay dùi trống thì có ý nghĩa y khoa và nên đi khám.
Bài này giới thiệu hệ thống tướng tay như một phần văn hoá, rồi tách bạch phần y khoa để người đọc biết khi nào nên hỏi bác sĩ thay vì hỏi thầy.
Ba đường chính và tên gọi
| Tên phương Đông | Tên thường gọi | Vị trí | Ý gán trong sách |
|---|---|---|---|
| Thiên văn | Đường tình cảm | Ngang dưới gốc các ngón | Tình cảm, quan hệ với người trên |
| Nhân văn | Đường trí tuệ | Ngang giữa lòng bàn tay | Suy nghĩ, tính cách |
| Địa văn | Đường sinh mệnh | Vòng quanh gò ngón cái | Sức sống, gia đạo |
Ba tên thiên, nhân, địa lại là tam tài, giống cách chia sáu hào trong Kinh Dịch. Một lần nữa thấy rõ nhân tướng không đứng riêng, mà nằm trong cùng khung tư duy với các môn lý học khác.
Gò bàn tay và minh đường
Sách tướng tay phương Đông chia phần thịt nổi quanh lòng bàn tay thành tám gò mang tên tám quẻ: Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài; phần trũng ở giữa gọi là minh đường. Gò đầy đặn, hồng hào được coi là tốt; minh đường sâu vừa phải được coi là biết giữ của. Cách gán từng quẻ cho từng gò có khác nhau đôi chút giữa các sách.
Chỉ tay phương Tây cũng có hệ gò, nhưng đặt tên theo các hành tinh: gò Kim tinh, gò Mộc tinh, gò Thổ tinh. Hai hệ thống độc lập nhưng cùng một ý tưởng: lấy hệ ký hiệu vũ trụ của văn hoá mình phủ lên lòng bàn tay.
Nam tả nữ hữu và hình bàn tay
Quy tắc quen thuộc: xem tay trái cho nam, tay phải cho nữ. Đây là áp dụng quan niệm trái thuộc dương, phải thuộc âm. Một số thầy hiện đại xem cả hai tay, coi tay thuận là "hiện tại", tay kia là "bẩm sinh"; đó cũng là quy ước.
Sách tướng tay cũng chia bàn tay theo ngũ hành: tay vuông dày là Thổ, tay dài thon là Mộc, tay nhọn đầu ngón là Hỏa, và cứ thế. Đây là phân loại hình thái, giống cách người ta chia dáng người. Nó không cho biết tính cách một cách đáng tin.
Đường chỉ tay thay đổi: một sự thật hay bị bỏ qua
Các nếp gấp lớn trên lòng bàn tay hình thành từ trong bụng mẹ, nhưng các đường nhỏ thay đổi theo tuổi, công việc, cách dùng tay. Người làm việc tay chân nặng có lòng bàn tay chai, đường chỉ mờ; người già có thêm nhiều nếp nhỏ. Không có căn cứ nào để nói đường sinh mệnh ngắn là đoản thọ; đây là một trong những lời đồn gây lo lắng không cần thiết nhất.
Nếu ai đó đề nghị "phẫu thuật chỉnh đường chỉ tay để đổi vận", nên biết rằng can thiệp ngoại khoa vào bàn tay có rủi ro thật về thần kinh và gân, trong khi lợi ích là không có.
Những dấu hiệu ở bàn tay nên hỏi bác sĩ
- Ngón tay dùi trống: đầu ngón tay phình to, móng cong khum như mặt kính đồng hồ. Có thể liên quan đến bệnh tim, phổi hoặc tiêu hoá mạn tính.
- Lòng bàn tay đỏ bất thường ở gò ngón cái và ngón út: có thể gặp trong một số bệnh gan hoặc thay đổi nội tiết.
- Móng tay thay đổi đột ngột: rỗ, lõm hình thìa, đổi màu, có vạch sẫm dọc móng.
- Bàn tay tê, yếu, teo cơ gò ngón cái: có thể là chèn ép dây thần kinh ở cổ tay.
Đường chỉ ngang duy nhất thay cho hai đường nhân văn và thiên văn, sách tướng gọi là "đoạn chưởng", gặp ở một tỷ lệ nhỏ người bình thường và thường gặp hơn trong một số hội chứng di truyền. Bản thân nó không phải bệnh; chỉ khi đi kèm các dấu hiệu khác, bác sĩ mới xét thêm. Đây là ví dụ rõ về việc một chi tiết bàn tay có ý nghĩa thống kê trong y khoa, nhưng không phải lời phán về số phận.
Vân tay là riêng, nhưng không nói lên tài năng
Thứ thật sự độc nhất trên bàn tay là dấu vân tay ở đầu ngón, được dùng để nhận dạng trong giấy tờ và điều tra. Nhưng độc nhất không có nghĩa là chứa thông tin về tính cách. Những năm gần đây có các dịch vụ "sinh trắc học vân tay" quảng cáo đọc vân tay trẻ em để biết năng khiếu, chọn nghề, thường thu phí cao và nhắm vào phụ huynh. Chưa có bằng chứng khoa học đáng tin nào ủng hộ việc này.
Đây là phiên bản hiện đại của xem tướng tay, chỉ khác lớp vỏ thuật ngữ. Muốn hiểu năng khiếu của con, cách đáng tin hơn là cho trẻ thử nhiều hoạt động, quan sát lâu dài, trao đổi với giáo viên, và khi cần thì gặp chuyên gia tâm lý giáo dục.
Đọc tướng tay như một trò chuyện
Ở nhiều gia đình, xem tay là một hoạt động gần gũi: bà xem tay cháu, bạn bè xem tay nhau. Trong khung đó, nó là cách bắt chuyện và thể hiện quan tâm. Vấn đề chỉ đến khi lời đoán được nói như chân lý, nhất là những câu về tuổi thọ, hôn nhân đổ vỡ, con cái. Một lời xem tay vô tư có thể làm một đứa trẻ lo lắng nhiều năm.
Người thích vòng tay, nhẫn như một món trang sức gắn với văn hoá phương Đông có thể tham khảo mục trang sức phong thuỷ của Vật Phẩm Phong Thủy; chọn theo kích cỡ cổ tay, chất liệu không gây kích ứng da là điều thực tế nhất.